الف:سوره آل عمران آیه 82

 

أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ ۚ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ ٱللَّهِ لَوَجَدُوا۟ فِيهِ ٱخْتِلَٰفًۭا كَثِيرًۭا

آیا درباره قرآن نمی‌اندیشند؟! اگر از سوی غیر خدا بود، اختلاف فراوانی در آن می‌یافتند.پس آیا در قرآن تدبر نمی‌کنند و اگر (بر فرض محال، قرآن) از نزد غیر خدا بود همواره در آن اختلاف بسیاری می‌یافتند.

 

ب:سوره یوسف آیه 108


قُلْ هَٰذِهِۦ سَبِيلِىٓ أَدْعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِى ۖ وَسُبْحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ

بگو: «این راه من است من و پیروانم، و با بصیرت کامل، همه مردم را به سوی خدا دعوت می‌کنیم! منزّه است خدا! و من از مشرکان نیستم!»

 

ج:سوره نحل آیه 125

 

ٱدْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلْحِكْمَةِ وَٱلْمَوْعِظَةِ ٱلْحَسَنَةِ ۖ وَجَٰدِلْهُم بِٱلَّتِى هِىَ أَحْسَنُ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦۖ وَهُوَ أَعْلَمُ بِٱلْمُهْتَدِينَ

با حکمت و اندرز نیکو، به راه پروردگارت دعوت نما! و با آنها به روشی که نیکوتر است، استدلال و مناظره کن! پروردگارت، از هر کسی بهتر می‌داند چه کسی از راه او گمراه شده است؛ و او به هدایت‌یافتگان داناتر است.

 

نکات:

1-این آیه در کنار آیات مشهور به تحدی  قرار می گیرد و بعنوان محاجه خداوند بر وحیانی و آسمانی بودن قران  تلقی می شود.

2- استدلال مهم آیه این است که اگر قران از جانب غیر خدا بود ( و صبغه بشری داشت)خواننده و شنونده اهل فکر می توانست ( و می تواند) در آن اختلاف زیاد بیابد!! و چون اختلافی قابل رد یابی نیست لذا نتیجه می گیرد که قران از طریق وحی بر پیامبر نازل شده و استنادش به خداوند است.

3- آیه تفحص و جستجو و تفکر در قران برای یافتن اختلاف را منحصردر قوم و زمان  خاصی نکرده و هم اکنون نیز این هماورد طلبی استمرار دارد و به گوش می رسد!

4- از انصاف، عدالت و جوانمردی (ما انسانها بدور است و بطریق اولی از) ذات اقدس خداوند حکیمِ  عالمِ عادل به دور است که رقیبان و منکران را به امری توصیه نماید اما وقتی آنان در همان راه دعوت شده برای مناظره گام بردارند ؛ حکم اعدام و قتلشان را صادر نماید!!!!!


نتیجه منطقی فوق العاده مهم مفاد این آیه این است که اگر کسی در پروسه ی تامل و تدبر در قران ، مواردی از اختلاف در قران بیابد و صادقانه ( میان خود و خدای خویش) پاسخ های ارائه شده را کافی نبیند و به همین دلیل از اسلام روی برگرداند ، کسی حق ندارد بدلیل ارتداد  جانش بستاندو اموال برباید و از هستی ساقطش نماید!!!‼


 5- بدیهی است در برابر این رقیبان اهل تفکر و منکرانی که قصد گفتگو بر مبنای استدلال دارند و خواهان درک حقیقت اند؛ روش ما بر مبنای سه گانه ذیل باشد:


الف:  از طریق ارائه حکمت و استدلال و دلیل که عقل را به اقناع و پذیرش وادار می کند و 

ب: یا مواعظ اخلاقی متقن که فطرت را مورد خطاب قرار می دهد و


ج: یا با جدال احسن ( در برابر جدالی که استعلا طلبانه و خودخواهانه است )،  ضمیر و وجدان مخاطب را به بیداری می رساند.

 

 

 

 

 مطالب مرتبط:

رمضان ماه تدبر در قران!-زمانی برای اندیشیدن(5)

 

 

 

نظرات خوانندگان